Trailschoenen voor je eerste ultra kiezen

Wat een ultra anders maakt dan een “normale” trail run is dat je veel langer onderweg bent en dus meer vraagt van je lichaam. Bij een trail van twee of drie uur zijn je voeten en benen (en je hoofd) vaak nog fris genoeg om de kleine “tekortkomingen” van een schoen op te vangen. Maar na een flink aantal uur lukt dat niet meer, en dan merk je elk drukpuntje, elke instabiliteit en elke klap.

Dat komt door vermoeidheid. Onderzoek bij lopers van bergultra’s laat zien dat balans en looppatroon na uren op de voet flink veranderen. Stel je voor dat je na vier uur een technische afdaling in gaat: je benen zijn moe, je voetplaatsing wordt slordiger en een schoen die vroeg in de race stabiel voelde, kan nu voelen als een verzwikte enkel waiting to happen.

Naast een kortere run ziet dat er zo uit:

Comfort komt eerst. Een drukpuntje dat je na een uur niet voelt, kan na vele uren een blaar worden, en een te krappe schoen is een bekende oorzaak van blauwe en zwarte teennagels. Pasvorm en ruimte tellen dus zwaarder dan bij een kortere run. Daar gaan we hieronder dieper op in.

Demping vangt een deel van de klappen op die je voeten en benen bij elke stap krijgen. Voldoende demping kan een lange dag prettiger maken, maar meer demping is vaak minder stabiliteit. Meer is dus niet automatisch beter.

Stabiliteit is dus vaak de prijs van een zachte, hoge schoen. Wordt je balans na uren minder scherp, dan is het fijn als je schoen zelf stevig staat, zeker op technisch terrein. Wandel je een flink deel van de route? Dan krijgen je voeten minder klappen te verwerken en weegt comfort zwaarder dan extra demping.

Grip hangt vooral af van je parcours, dat komt verderop aan bod. Wil je eerst de basis over trailschoenen? Lees dan onze gids Trailschoenen kiezen: soorten, levensduur en advies.

Demping helpt de klappen op te vangen die je voeten en benen bij elke stap krijgen. Bij een korte run merk je daar misschien weinig van. Maar na uren tellen die klappen op, en dan kan meer demping je benen langer fris houden.

Daar staat wel tegenover dat een zachte, hoge zool vaak minder stabiel is en het geeft minder gevoel voor de ondergrond. Op technische stukken met wortels, stenen en natte rotsen wil je weten waar en hoe je voet landt, en een wiebelig platform helpt dan niet. In onze Mount to Coast M1 review zie je hoe dat uitpakt bij een licht en veerkrachtig model: veel controle op technisch terrein, maar niet de meest stabiele schoen, en daarom minder geschikt als je net begint.

Een richtlijn zonder rekenwerk: hoe vlakker en harder je parcours, hoe meer je profiteert van demping. Hoe technischer het terrein, hoe belangrijker stabiliteit en grondgevoel worden. Meer is dus niet altijd beter.

Wandel je een flink deel van de route, bijvoorbeeld op steile klimmen? Dan krijgen je voeten minder klappen te verwerken en weegt een comfortabele pasvorm zwaarder dan extra demping.

Je voeten worden tijdens een lange inspanning vaak groter. Een schoen die in de winkel precies goed zit, kan na een aantal uur gaan drukken op je tenen. Daar komen blaren en blauwe of zwarte teennagels vaak vandaan.

Veel lopers kiezen daarom voor een ultra een model met een ruime voorvoet, of een halve maat groter dan hun gewone hardloopschoen. Hoe een schoen valt, verschilt per model. Daarom hebben wij bij al onze schoenen een pasvorm tabel toegevoegd om je te helpen bij de keuze.

Pas nieuwe schoenen aan het eind van de dag, als je voeten het grootst zijn, en doe dat met dezelfde sokken die je op de wedstrijd draagt. Je tenen moeten vrij kunnen bewegen en je hiel mag niet loskomen of schuiven. Loop ook een trap op en af, want alleen staan en vlak rennen zegt weinig over hoe je voet beweegt bij klimmen en dalen.

Heb je een brede voorvoet? Zoek dan een model met een brede pasvorm, want een smalle schoen wordt op lange afstanden snel een probleem. Kom gerust langs in onze winkel in Amsterdam. We denken graag met je mee over wat bij jouw voet past.

Begin bij je parcours. Loop je vooral over bospaden en gravel? Dan heb je niet per se diepe noppen nodig en lopen lagere, dichter geplaatste noppen vaak beter. Verwacht je modder, natte rotsen of steile paden, dan zijn diepere noppen fijn. Een nadeel van diepere noppen zijn wel dat ze op harde ondergrond vaak minder prettig voelen en ze slijten sneller.

Dan het bovenwerk, want dat bepaalt hoe de schoen na uren om je voet zit. Een dikkere tong en voldoende padding rond je hiel werken als comfortfilter: ze vangen de druk van je veters op en voorkomen dat je hiel gaat schuren. Wat je bij een korte run nauwelijks merkt, wordt na vele uren een drukpunt of een blaar. Voel dus bij het passen of de tong niet drukt onder je veters en of je hiel prettig vastzit.

Het materiaal kies je op je parcours. Mesh laat water net zo makkelijk weer los als het binnenkomt en droogt sneller, wat fijn is op warme dagen. Een waterdichte schoen houdt je voeten droog bij regen, maar houdt ook warmte en zweet vast en droogt langzaam als er toch water in komt. Welke past, hangt af van het weer en je parcours. In ons blog Heb je waterdichte GORE-TEX trailschoenen nodig, of sneldrogend mesh? zetten we ze naast elkaar.

Loop je veel over technisch terrein met scherpe stenen en rotsen? Dan kijk je naar technisch bovenwerk. Dat herken je aan slijtvast materiaal en beschermende overlays, extra lagen op plekken waar de schoen het meest te verduren krijgt, bijvoorbeeld rond je tenen en aan de zijkanten. Zo houd je het bovenwerk langer heel en bescherm je je voet.

Neem deze tabel als startpunt.

Je sokken spelen een grote rol in hoe je schoen zit. Een dikkere sok maakt je schoen krapper, en een dunnere sok kan de kans op blaren vergroten, dus test altijd met de sokken die je ook op de wedstrijd draagt. Blijven bepaalde plekken schuren? Dan kun je ze vooraf insmeren met anti friction crème of afplakken met sporttape, in plaats van te wachten tot het pijn doet. Komt er steeds gruis en zand in je schoen? Dan kunnen gaiters schelen.

1. Koop ruim voor de wedstrijd. Dan heb je tijd om ze in te lopen en eventueel een andere maat of een ander model te kiezen.
2. Loop ze in op een lange training, liefst meer dan één. Kies terrein dat lijkt op je race.
3. Draag dezelfde sokken als op de wedstrijd. Anders test je een andere schoen.
4. Check na afloop wat er gebeurde. Drukpunten, hete plekken of een blauwe nagel vertellen je meer dan de specs. Pas je veters of je maat aan als je voorvoet knelt.
5. Knip je teennagels een paar dagen voor de start. Dan drukken ze niet tegen de voorkant van je schoen.
6. Gebruik je een dropbag (een tas die de organisatie naar een aid station brengt)? Leg er droge sokken in, als het reglement het toestaat.

Een goede schoen herken je aan het feit dat je vergeet dat je ze aan hebt. Dan ben je in het tweede deel van je ultra bezig met de volgende bevoorrading, het uitzicht en het plannen van je volgende wedstrijd.