EVA, eTPU, Peba, optiFoam en nog veel meer. Je leest veel termen over foam in de tussenzool. Wat is het verschil nou eigenlijk?
Wat doet foam?
Welke soorten zijn er?
Maakt het echt verschil?
Inhoudsopgave
Foam
Vrijwel iedere fabrikant claimt tegenwoordig een revolutionair foam. Fresh Foam X, Lightstrike Pro, DNA Flash, ZoomX, Nitro, FF Blast+, Dream Foam, FloatPro, ZipFoam… het lijkt alsof iedere schoen een compleet nieuw materiaal gebruikt.
In werkelijkheid zijn de meeste foams terug te brengen tot een beperkt aantal basismaterialen en productietechnieken.
Als je begrijpt waar een foam van gemaakt is, kun je veel beter inschatten hoe een trailschoen loopt, hoe lang de demping meegaat en of hij past bij jouw type trail.
De belangrijkste eigenschappen van Foam
Een foam bepaalt vooral:
- demping
- energieteruggave
- gewicht
- stabiliteit
- duurzaamheid
- prestaties bij kou of hitte
Geen enkel foam scoort op alle punten het beste. Meer energieteruggave betekent vaak minder stabiliteit. Een extreem lichte foam is meestal duurder. Zachter betekent niet automatisch comfortabeler op technische trails.
De 6 soorten foams
1. EVA: de klassieker
Ethyleen-vinylacetaat (EVA) is nog altijd het meest gebruikte materiaal.
Vrijwel iedere trailrunner heeft op EVA gelopen.
Voordelen
- relatief goedkoop
- betrouwbaar
- stabiel
- eenvoudig in verschillende hardheden te maken
- geschikt voor vrijwel alle afstanden
Nadelen
- verliest langzaam zijn veerkracht
- minder energieteruggave dan moderne superfoams
- kan harder aanvoelen bij lage temperaturen
Voor veel recreatieve trailrunners blijft een goede EVA-zool een uitstekende keuze.
2. eTPU: de kleine korrels
Expanded Thermoplastic Polyurethane (eTPU) bestaat uit duizenden samengesmolten schuimkorrels.
Voordelen
- zeer duurzaam
- behoudt lang zijn demping
- goede energieteruggave
- presteert goed in kou
Nadelen
- relatief zwaar
- minder stabiel op technisch terrein
- minder direct loopgevoel
In trailrunning zie je eTPU minder vaak dan op de weg vanwege het hogere gewicht.
3. TPU-foams zonder korrels
Tegenwoordig gebruiken veel merken TPU zonder de bekende Boost-korrels. Deze foams zijn lichter en responsiever.
Deze combineren vaak:
- laag gewicht
- hoge energieteruggave
- goede levensduur
4. PEBA: de nieuwe superfoam
PEBA (Polyether Block Amide) is momenteel het meest geavanceerde foam.
Vrijwel alle topschoenen voor wedstrijden gebruiken een PEBA-variant.
Voordelen
- extreem licht
- zeer hoge energieteruggave
- blijft soepel bij lage temperaturen
- weinig energieverlies
Nadelen
- duur
- minder stabiel
- zachter gevoel
- niet altijd het meest duurzaam bij intensief gebruik
Voor technische bergtrails vinden veel lopers PEBA zelfs té zacht.
5. TPEE
Thermoplastic Polyester Elastomer (TPEE) zit qua eigenschappen tussen TPU en PEBA.
Kenmerken
- licht
- veel rebound
- slijtvaster dan sommige PEBA-varianten
- relatief duur
Wordt steeds vaker gebruikt in wedstrijdschoenen.
6. Olefin-foams (E-TPU alternatieven)
Sommige merken gebruiken foams op basis van polyolefinen. Deze zijn:
- licht
- redelijk duurzaam
- goed recyclebaar
- goedkoper dan PEBA
Ze komen steeds vaker voor in trainingsschoenen.
Nitrogen infused foam
Dit is géén materiaal. Het is een productietechniek.
Tijdens het maken van het foam wordt stikstof gebruikt om kleine luchtcellen te vormen.
Voordelen:
- lager gewicht
- consistenter foam
- hogere energieteruggave
- minder materiaal nodig
Een nitrogen-infused foam kan dus nog steeds EVA, TPU of een ander basismateriaal zijn.
Supercritical foam
Ook dit is geen materiaal.
Hierbij wordt het schuim geproduceerd onder zeer hoge druk met superkritische gassen.
Resultaat:
- kleinere luchtcellen
- lager gewicht
- meer rebound
- consistenter foam
Veel moderne premium trailschoenen gebruiken tegenwoordig een supercritical productieproces.
Dual-density foam
Hierbij worden twee verschillende foams gecombineerd.
Bijvoorbeeld:
- zachte bovenlaag voor comfort
- stevigere onderlaag voor stabiliteit
Dit zie je veel terug in ultratrailschoenen.
Welke foam gaat het langst mee?
In het algemeen kun je dit een beetje aanhouden:
| Foam | Levensduur | Energieteruggave | Gewicht |
|---|---|---|---|
| EVA | Goed | Gemiddeld | Gemiddeld |
| eTPU | Zeer goed | Goed | Hoog |
| TPU | Goed tot zeer goed | Hoog | Laag tot gemiddeld |
| PEBA | Gemiddeld | Zeer hoog | Zeer laag |
| TPEE | Goed | Hoog | Laag |
* De levensduur hangt uiteraard ook af van het loopoppervlak, je gewicht en je loopstijl.
Welke foam past bij welke trailrunner?
Je loopt vooral trainingen
Een goede EVA- of TPU-middenzool is vaak de verstandigste keuze. Ze bieden een stabiel platform, zijn duurzaam en kosten minder dan de nieuwste superfoams.
Je loopt ultratrails
Comfort over lange afstanden is belangrijker dan maximale energieteruggave. Veel ultralopers kiezen daarom voor een uitgebalanceerde EVA-, TPU- of dual-density-constructie. Een extreem zachte PEBA-zool kan op technisch terrein juist vermoeiender zijn doordat je meer stabiliteit vanuit je enkels moet leveren.
Je jaagt op PR’s of wedstrijden
Dan komt PEBA echt tot zijn recht. Het lage gewicht en de hoge energieteruggave maken het aantrekkelijk voor snelle trails, al is de winst kleiner op technische parcoursen waar grip en stabiliteit vaak belangrijker zijn dan pure rebound.
Je loopt veel technische trails
Stabiliteit wint het hier meestal van maximale demping. Een iets stevigere EVA- of TPU-foam geeft meer controle op rotsen, wortels en steile afdalingen.
Conclusie
De naam van een foam zegt minder dan veel fabrikanten doen geloven. Twee schoenen met een PEBA-middenzool kunnen totaal verschillend lopen, terwijl een goed ontworpen EVA-trailschoen voor veel lopers de betere keuze is.
Voor trailrunning zijn niet alleen het foam, maar ook de geometrie van de middenzool, de stabiliteit, de rocker, de zoolhoogte en de buitenzool minstens zo bepalend. Zie het foam daarom als één onderdeel van het totaalpakket, niet als dé eigenschap die een schoen goed of slecht maakt.
Is PEBA altijd beter dan EVA?
Nee. PEBA is lichter en veerkrachtiger, maar ook zachter en duurder. Op technische trails kan een stevige EVA-middenzool juist meer controle en vertrouwen geven.
Wat betekent nitrogen infused?
Dat tijdens de productie stikstof is gebruikt om het schuim lichter en veerkrachtiger te maken. Het zegt niets over het basismateriaal; dat kan bijvoorbeeld EVA of TPU zijn.
Gaat eTPU langer mee dan EVA?
Over het algemeen wel. eTPU behoudt zijn demping vaak langer en presteert beter bij grote temperatuurschommelingen, maar is meestal ook zwaarder.
Is een superfoam zinvol voor iedere trailrunner?
Niet per se. Voor dagelijkse trainingen en technische bergtrails wegen stabiliteit, duurzaamheid en controle vaak zwaarder dan maximale energieteruggave. Superfoams komen vooral tot hun recht in snelle wedstrijden en minder technische parcoursen.
Team Trail.NL
De artikelen in onze kennisbank worden door meerdere personen geschreven en bijgehouden. Ieder heeft zijn eigen interesse en expertise.
Waar is jullie winkel?
Het adres van onze winkel vind je hier.
Wat zijn de openingstijden?
De openingstijden vind je op deze pagina.
Hebben jullie nog een goede deal?
In onze SALE staan altijd wel een paar goede deals. En schrijf je anders ook in voor onze nieuwbrief.
